Na pytania odpowiada lek. wet. Joanna Karaś-Tęcza, członek Europejskiego Towarzystwa Dermatologów Weterynaryjnych. Przyjmuje w specjalistycznym gabinecie dermatologicznym dla psów i kotów w Warszawie

Hydroterapia odgrywa ogromną rolę w leczeniu chorób skóry przebiegających z ostrym lub przewlekłym zapaleniem. Należą do nich wszystkie choroby tła alergicznego oraz choroby skóry spowodowane lub wikłane zakażeniem bakteryjnym. Ta forma terapii będzie odgrywać coraz większą rolę ze względu na coraz powszechniejszy problem występowania szczepów bakteryjnych opornych na wiele antybiotyków. Zamiast leczyć zakażenia bakteryjne skóry zdecydowanie lepiej zapobiegać ich wystąpieniu.

Jakie choroby można leczyć hydroterapią?
Klasycznym przykładem takiej choroby jest atopowe zapalenie skóry u psów i syndrom atopowy u kotów. W obydwu przypadkach hydroterapia, wprowadzona przez lekarza w planie terapeutycznym, pozwala na znacznie lepsze samopoczucie pacjenta i tzw. komfort chorowania, a jednocześnie umożliwia obniżenie dawek leków przeciwświądowych oraz stwarza mniejsze ryzyko powikłań.

Jakie problemy występują u alergików?
Na przykład defekt ektodermalny. To niewłaściwie funkcjonująca bariera naskórkowa występująca u alergików. Fizjologicznie, rogowa warstwa naskórka zapobiega utracie wody i wnikaniu czynników obcych dzięki komórkom zwanym korneocytami, które spojone są ze sobą za pomocą ceramidów, cholesterolu i wolnych kwasów tłuszczowych. W przypadku atopików dochodzi do patologicznych zmian, prowadzących do spadku ilości ceramidów. Znaczący jest tu również wpływ czynników zewnętrznych takich jak stres, suche powietrze czy też obecność roztoczy kurzu domowego w pomieszczeniach, w których atopik spędza najwięcej czasu.

Na czym polega dobrodziejstwo hydroterapii?

W przypadku psów z atopowym zapaleniem skóry, w powierzchownych warstwach naskórka, dochodzi do ubytków w warstwie lipidowej spajającej korneocyty. To prowadzi do zmniejszonego wiązania wody i zwiększenia jej utraty przez naskórek, co klinicznie objawia się suchością skóry, skłonnością do podrażnień i mikrourazów oraz podatnością na wikłające atopię zakażenia bakteryjne.   Dlatego właśnie hydroterapia odgrywa kluczową rolę w leczeniu pacjentów z chorobami skóry na tle alergicznym. Preparaty zawierające alantoinę i pantenol stosowane w hydroterapii przynoszą natychmiastową ulgę pacjentowi z przesuszoną i podrażnioną skórą. Substancje te zapobiegają również wtórnym zakażeniom bakteryjnym.

Jakie działanie ma alantoina i pantenol?
Alantoina stosowana w dermatologii od pokoleń wspomaga procesy gojenia ran od mikrourazów, poprzez otarcia, na oparzeniach kończąc. Pantenol natomiast ma silne działanie nawilżające i przywraca elastyczność skóry. Preparaty z tymi składnikami w formie sprayów mają jeszcze dwie zalety - mogą być stosowane miejscowo dokładnie tam, gdzie widoczne są opisywane zmiany. Sam zabieg hydroterapii może być wykonywany kilkakrotnie w ciągu dnia poprzez opryski nawilżające. Dodatkową zaletą takich zabiegów jest to, że nie wymagają od właściciela tak dużo czasu, jak kąpiel zwierzęcia, co ma ogromne znaczenie w dzisiejszym rozpędzonym świecie.

W jakich jeszcze przypadkach ma zastosowanie hydroterapia?
Hydroterapia jest wskazaną metodą leczniczą u psów i kotów nie tylko w leczeniu chorób tła alergicznego, ale również w zaburzeniach keratynizacji oraz chorobach tła endokrynologicznego takich jak niedoczynność tarczycy czy też nadczynność kory nadnerczy.
W przypadku niedoczynności tarczycy również dochodzi do utraty płaszcza lipidowego skóry oraz do zaburzeń keratołojotokowych. Często poza łojotokiem dochodzi do wyłysień, a skóra jest szorstka i przesuszona. W przypadku nadczynności kory nadnerczy jednym z objawów skórnych choroby jest wapnica skóry. Na całym grzbiecie psa można zaobserwować rozsiane zmiany wyglądające, jak duże strupy. Są to miejsca, w których doszło do odłożenia się wapnia.  Proces odkładania się wapnia w przebiegu nadczynności kory nadnerczy u psów prowadzi w konsekwencji do ogniskowej martwicy skóry w miejscach objętych zmianami chorobowymi. Hydroterapia, w takiej sytuacji, jest pierwszym krokiem, jaki należy podjąć w leczeniu miejscowym nadczynności kory nadnerczy. Już po kilku dniach spryskiwania miejsc zajętych wapnicą widoczna jest poprawa, wapń formujący strupy wykrusza się i dochodzi do procesu gojenia. Oczywiście jest to możliwe przy jednoczesnym leczeniu ogólnym nadczynności kory nadnerczy.

Jakie zastosowanie ma hydroterapia u kotów?
U kotów hydroterapia miejscowa jest szczególnie istotna w przebiegu chorób, w których dochodzi do samourazów w postaci nadżerek i drobnych ranek. Szybko zastosowana hydroterapia może zapobiec w takich przypadkach powstawaniu zakażeń wikłających przyczynę podstawową. U kotów metoda hydroterapii miejscowej, w formie oprysków, jest szczególnie ceniona, gdyż nie wszystkie koty dobrze tolerują kąpiele lecznicze. Dzięki hydroterapii wielokrotnie możemy uniknąć agresywnego leczenia dermatologicznego, w myśl zasady: lepiej zapobiegać niż leczyć.