NASZ EKSPERT
Na pytania 
odpowiada 
lek. wet. Joanna Karaś-Tęcza członek Europejskiego Towarzystwa Dermatologów Weterynaryjnych. 
Przyjmuje w klinice weterynaryjnej i gabinecie dermatologicznym dla 
psów i kotów w Warszawi

Nienasycone kwasy tłuszczowe nie tylko gwarantują dobrą kondycję skóry i okrywy włosowej u naszych podopiecznych, ale są też niezbędnymi składnikami potrzebnymi do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu zwierzęcia.

Czy łupież i linienie czworonogów to częsty powód konsultacji w gabinecie weterynaryjnym?
Łojotok zwany potocznie łupieżem to objaw wielu schorzeń u psów i kotów (zresztą nie tylko dermatologicznych). U młodych zwierząt łojotok bardzo często jest głównym, obok świądu, objawem chorób pasożytniczych skóry. Właściciele po zakupie psa już po kilku dniach obserwują widoczne białe drobinki pomiędzy włosami zwane łuskami, powstające jako końcowy efekt procesu keratynizacji skóry. Jeśli keratynizacja skóry przebiega prawidłowo, to gołym okiem nie możemy zauważyć końcowego produktu tego procesu, czyli tzw. korneocytów. Najczęściej do zaburzeń dochodzi podczas przebiegu zakażenia niektórymi pasożytami skóry np. świerzbowcem drążącym lub roztoczami z rodziny Cheyletiella. Również w przebiegu nużycy młodzieńczej objawem może być uogólniony łojotok suchy, który nie zawsze przebiega ze świądem. Łojotok może występować też jako objaw stosowania źle zbilansowanej diety, zakażeń skóry spowodowanych drobnoustrojami, lub towarzyszyć zaburzeniom na tle hormonalnym (szczególnie u zwierząt starszych). Linienie to odrębny problem, z którym zgłaszają się właściciele do lekarza weterynarii. Oczywiście należy zdawać sobie sprawę, że sezonowa wymiana sierści jest zjawiskiem fizjologicznym, i mimo uciążliwości dla właściciela nie da się jej uniknąć. Warto pamiętać, że u ras krótkowłosych występuje stała wymiana włosa, co oznacza, że linienie trwa cały rok (warto brać to pod uwagę przy wyborze rasy). Nadmierne linienie może być objawem niedoboru wielu składników w diecie lub też występować w przebiegu niektórych schorzeń. Warto wiedzieć, że nienasycone kwasy tłuszczowe nie są syntetyzowane w organizmach psów i kotów, a ich uzupełnianie w diecie jest konieczne ze względu na ich wpływ na jakość pokrywy włosowej i prawidłową funkcję skóry.

Jakie mogą być przyczyny przetłuszczania się skóry i okrywy włosowej?
Nadmierne przetłuszczanie się skóry u naszych pacjentów wynika z defektu keratynizacji, który towarzyszy wielu schorzeniom skóry. W efekcie dochodzi do zaburzenia równowagi wodno-lipidowej i bardzo często stwarza warunki do kolonizacji i namnażania się drożdżaków z rodzaju Mala-ssezia. Charakterystycznym objawem w takiej sytuacji jest słodkawomdły zapach tych drobnoustrojów, a przetłuszczona skóra objęta jest procesem zapalnym, któremu towarzyszy rumień. Ogromny wpływ na jakość okrywy włosowej i prawidłowe funkcjonowanie skóry mają czynniki środowiskowe oraz zabiegi pielęgnacyjne wykonywane przez właściciela. Zbyt niska wilgotność powietrza czy zbyt częste kąpiele w nieodpowiednich szamponach często powodują defekt keratynizacji skóry 
i zaburzenia łojotokowe lub prowadzą do nadmiernego przetłuszczania się skóry.

W jaki sposób leczy się choroby skóry przebiegające z łojotokiem?
Zdecydowanie lepiej jest zapobiegać niż leczyć. Tą zasadą należy się kierować zawsze, kiedy to możliwe, a w przypadku objawów łojotoku czy nadmiernego przetłuszczenia skóry jest to wręcz konieczne. Oczywiście trzeba zdiagnozować podstawową przyczynę tych objawów chorobowych, ale czasem jest to niemożliwe podczas pierwszej wizyty w gabinecie weterynaryjnym. Możliwe jest natomiast natychmiastowe zastosowanie nienasyconych kwasów tłuszczowych w codziennej diecie u takiego pacjenta (efekty ich działania widoczne są dopiero po 4 tygodniach stosowania).

Czy dostarczanie odpowiednich składników 
w pokarmie pomoże zapobiegać i wspomagać leczenie chorób skóry?
Oczywiście, że tak. Jednak ja bardzo ostrożnie podchodzę do coraz to nowych wynalazków producentów diet dla zwierząt. Zawsze podczas wprowadzania nowej diety zalecam właścicielom zwierząt, aby pilnie obserwowali ilość i jakość stolców, wygląd sierści, oraz zwracali baczną uwagę, czy zwierzę nie zaczyna się drapać lub nadmiernie wylizywać.

Czy regularne stosowanie specjalistycznych preparatów zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe sprawi, że skóra i okrywa włosowa naszego czworonoga będą w dobrej kondycji?
Kwasy te mają korzystny wpływ nie tylko na skórę i okrywę włosową, ale także na wszystkie organy, gdyż warunkują utrzymanie prawidłowej struktury i funkcji błon komórkowych oraz mają działanie przeciwzapalne i immunostymulujące. Obniżają również ryzyko zachorowania na wiele chorób nowotworowych oraz przyspieszają gojenie się ran. 
W przypadku zwierząt ze skłonnością do alergii nienasycone kwasy tłuszczowe stosowane są w terapii przeciwświądowej z kortykosteroidami, co pozwala na znaczne obniżenie dawki leków. U zwierząt ciężarnych wspomniane kwasy mają bardzo korzystny wpływ na rozwój płodu, a ich stosowanie w okresie pierwszych 4 miesięcy znacznie zmniejsza ryzyko zachorowań na wirusowe infekcje górnych dróg oddechowych. Według mnie zarówno właściciele, jak i lekarze wciąż jeszcze nie doceniają w pełni działania nienasyconych kwasów tłuszczowych, a najbardziej zniechęca ich fakt, że efekty działanie nie są natychmiastowe. Warto jednak pamiętać, że są one długotrwałe.

Czy zastosowanie specjalistycznych szamponów również może skutecznie wspomóc pielęgnację okrywy włosowej naszych pupili?
W przypadkach dermatologicznych bardzo skuteczną, choć często niedocenianą formą terapii jest szamponoterapia. Właścicielom zwierząt jednak kąpiel najczęściej kojarzy się z pielęgnacją, ale warto wiedzieć, że obecnie szampony specjalistyczne są skuteczną formą leczenia. Oczywiście taka kąpiel różni się od kąpieli pielęgnacyjnej tym, że jest dłuższa (potrzeba przynajmniej 10-15 minut, by po namydleniu szampon miał efekt terapeutyczny i lek zawarty w szamponie mógł przeniknąć do skóry). Oczywiście rodzaj szamponu i częstość kąpieli powinien ustalić lekarz weterynarii dermatolog.