NASZ EKSPERT
Na pytania 
odpowiada 
lek.wet. 
Anna Stypułkowska specjalista chorób psów 
i kotów z przychodni weterynaryjnej w Łomży

W trakcie mroźnej i długiej zimy zdecydowanie więcej kleszczy może jej nie przetrwać, a w związku z tym wiosenny „wysyp” nie będzie aż tak obfity. Zawsze jednak trzeba pamiętać o tym, że temperatura 
w miastach jest nieco wyższa niż na przykład w lasach – w tak zwanej miejskiej zieleni kleszcze budzą się prędzej.

Czy po łagodnej zimie kleszczy może być więcej?
Niestety tak. Łagodna i stosunkowo krótka zima nie jest naszym sprzymierzeńcem w walce z kleszczami.  Zimą kleszcze pozostają w uśpieniu. Ich „sen zimowy” trwa do momentu, aż temperatura otoczenia wzrośnie i osiągnie przy gruncie 5-70C. Jest to dla tych pasożytów sygnał, że należy się budzić i szukać żywiciela.

Jak chronić psa przed kleszczami? Jak często?
Wybór środka powinien być skonsultowany z lekarzem weterynarii. Często wybór produktu zależy od specyfiki zwierzęcia. Np. jeżeli nasz podopieczny często się kąpie, a zastosowaliśmy u niego obrożę, która nie jest wodoodporna, to nasze działania profilaktyczne najpewniej zakończą się niepowodzeniem. Jeśli chcemy zabezpieczyć kota, to raczej powinniśmy zastosować spot on, który wylewamy zwierzęciu tylko w kilku miejscach na szyi (z tego miejsca kot nie będzie mógł wylizać zastosowanego preparatu). Skuteczność profilaktyki przeciwkleszczowej w dużej mierze zależy od naszej systematyczności. Chodzi o to, aby preparaty stosować w pewnych, określonych przez producentów, odstępach czasu. Jeśli dany specyfik zaleca się stosować, na przykład co 4 tygodnie, to znaczy, że zabezpiecza on nasze zwierzę tylko przez ten czas. W miarę możliwości powinniśmy po każdym spacerze obejrzeć skórę zwierzęcia.

Na czym polega działanie kropli typu spot on?
Krople typu spot on zawierają substancje przeciwpasożytnicze, które wnikają do gruczołów łojowych i mieszków włosowych zwierzęcia. Następnie wraz z łojem są rozprowadzane na powierzchni skóry i odstraszają lub zabijają kleszcze. Jeśli, mimo zastosowania tego rodzaju profilaktyki, mamy wątpliwości, co do jej skuteczności, należy odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy krople spot on zastosowano zgodnie z zaleceniami?  Kąpiel zwierzęcia w terminie 2 dni przed i 2 dni po zastosowaniu preparatów znacznie osłabia ich działanie – jest to błąd, który można wyeliminować.  Czy zastosowano odpowiednią dawkę? Przy zakupie bądźmy przygotowani na pytanie dotyczące wagi naszego zwierzęcia. Zastosowanie zbyt niskiej dawki leku spowoduje, że działanie profilaktyczne będzie dużo słabsze. Czy skóra naszego zwierzęcia jest zdrowa? Choroby skóry mogą wpływać negatywnie na skuteczność stosowanych naskórnie preparatów przeciwpasożytniczych. Trzeba również pamiętać o tym, że zanim lek zastosowany w formie spot on po raz pierwszy (nie, jako kontynuacja tego rodzaju profilaktyki) zacznie działać, musi mieć czas na stworzenie na powierzchni skóry warstwy ochronnej.

Jakie choroby, przenoszone przez kleszcze, mogą być groźne dla naszych podopiecznych? Jakie objawy powinny skłonić właściciela do natychmiastowej konsultacji lekarza weterynarii?
Jest wiele takich chorób, m.in. piroplazmoza i borelioza. Piroplazmoza jest chorobą pasożytniczą krwi. Kleszcze „wpuszczają” do krwi psa pierwotniaki nazywane Babesia canis. Pasożytują one w czerwonych krwinkach psa, powodując rozpad tych krwinek. Objawy często rozwijają się gwałtownie 
i są nasilone: widoczna apatia zwierzęcia, niechęć do jedzenia oraz charakterystyczny, zabarwiony czerwoną hemoglobiną mocz. W trakcie badania psa chorującego na piroplazmozę można stwierdzić wysoką gorączkę, zaawansowaną anemię. Niestety zdarzają się również powikłania takie, jak żółtaczka czy niewydolność nerek. Im prędzej zareagujemy i udamy się do lekarza weterynarii, tym większe szanse na wyleczenie.  Borelioza, to choroba bakteryjna przenoszona przez kleszcze. Tu objawy są mniej charakterystyczne i mogą pojawić się dopiero po kilku miesiącach. Oprócz symptomów niespecyficznych (apatia i słaby apetyt) dochodzi do kulawizny, obrzęków stawów i powiększenia węzłów chłonnych. W przypadku boreliozy istnieje możliwość zaszczepienia psa przeciw tej chorobie.

Czy każdy kot powinien być zabezpieczany przed kleszczami? A przed pchłami?
Większość preparatów łączy w sobie działanie przeciwkleszczowe i przeciwpchelne. Działanie przeciwpchelne jest równie istotne, co działanie przeciwkleszczowe. Pchły są wektorami różnych chorób, np. tasiemczycy i chorób bakteryjnych. Duża liczba pcheł na kocie może doprowadzić do rozwinięcia się anemii.  
Podsumowując – tylko zdrowa skóra (wolna m.in. od pasożytów takich jak pchły czy kleszcze) jest 
w stanie prawidłowo pełnić swoje funkcje, między innymi funkcję ochronną.