Na pytania odpowiada lek. wet. Andrzej Antosiewicz z kliniki weterynaryjnej w Laskach k. Warszawy Fot. Kamil Czyżewski

Istnieje wiele metod diagnostycznych, którymi możemy się posłużyć w celu sprawdzenia stanu wątroby naszych czworonogów. Warto wspomnieć, że choroby wątroby bardzo często mogą przebiegać bezobjawowo lub dawać bardzo niespecyficzne objawy. Niejednokrotnie wykrycie ich ma charakter przypadkowy np. podczas kontrolnych badań w trakcie kwalifikowania pacjentów do innych procedur leczniczych.

Na jakie problemy z wątrobą mogą cierpieć psy a na jakie koty?
Choroby wątroby możemy podzielić ze względu na ich pierwotne lub wtórne pochodzenie. Przykładowo u kotów do najczęściej diagnozowanych chorób pierwotnych zaliczamy: idiopatyczne stłuszczenie wątroby, zespół zapalenia dróg żółciowych, poza-wątrobową niedrożność dróg żółciowych. Czasem występują także pierwotne nowotwory wątroby, martwica narządu, marskość wątroby oraz wrodzone wrotno-układowe zaburzenia naczyniowe. Do często diagnozowanych wtórnych chorób wątroby u kotów należą: stłuszczenie wątroby wtórne do innych chorób, nowotwory pochodzenia limfatycznego i przerzuty nowotworowe, zmiany powstałe wtórnie do nadczynności tarczycy, a także ropnie wątroby. Uszkodzenia wątroby u kotów mogą pojawić się także w przebiegu chorób zakaźnych takich jak: toksoplazmoza, histoplazmoza, czy leptospiroza. U psów często spotykamy się z podobnymi chorobami jak u kotów, jednak występują też między nimi różnice. Do najczęściej spotykanych pierwotnych chorób wątroby u psów należą: zespół przewlekłego zapalenia wątroby, wrodzone wrotno-układowe zaburzenia naczyniowe, uszkodzenia narządu wywołane działaniem leków i toksyn, choroby dróg żółciowych, nowotwory pierwotne, zakaźne zapalenie wątroby, choroby spichrzeniowe glikogenu, amyloidoza, czy martwica wątroby. Wśród wtórnych problemów z wątrobą u psów warto wymienić m.in.: uszkodzenie wątroby towarzyszące ostremu zapaleniu trzustki, zwyrodnienie wodniczkowe narządu (jednostka wtórna do nadczynności kory nadnerczy, cukrzycy, niedoczynności tarczycy), przerzuty nowotworowe, jak również zmiany zastoinowe w wątrobie obecne przy prawo-komorowej niewydolności serca.

Jakimi metodami diagnostycznymi możemy sprawdzić stan wątroby?
Do diagnostyki stanu wątroby służą badania laboratoryjne krwi, diagnostyka obrazowa, a w niektórych przypadkach konieczna jest dodatkowo ocena histopatologiczna wycinków wątroby. W zakresie badań laboratoryjnych krwi ważną rolę odgrywa diagnostyka biochemiczna.

Czy możliwa jest regeneracja wątroby? W jakich przypadkach i w jaki sposób?
Wątroba posiada dużą rezerwę czynnościową(badania wskazują na ok. 65%) oraz zdolność regeneracji. Wystąpienie objawów klinicznych obserwuje się dopiero przy bardzo poważnym uszkodzeniu narządu. Regeneracja narządu jest w pewnym zakresie możliwa, jednakże z całą pewnością wpływ na to ma stadium zaawansowania schorzenia. W niektórych przypadkach, kiedy doszło do bardzo zaawansowanych zmian degeneracyjnych, przebudowy, czy martwicy narządu zdolności regeneracyjne wątroby są znacznie ograniczone. Do sytuacji takich należą przykładowo zaawansowane zmiany nowotworowe wątroby oraz marskość. W większości chorób i procesów niewydolności wątroby, przy wczesnym wykryciu dysfunkcji i postawieniu trafnej diagnozy, możliwa jest regeneracja narządu. Podstawową zasadą jest terapia i eliminacja pierwotnej przyczyny uszkodzenia narządu. Warto wprowadzić terapię wspomagającą preparatami wpływającymi na poprawę funkcjonowania oraz szybszą regenerację wątroby. Do substancji, które mają w tych procesach szczególną rolę należą m.in. fosfolipidy. Ponadto warte uwagi są inne substancje, takie jak: SAMe(S-adenozylometioninę), która zwiększa efektywność procesów detoksykacji zachodzących w komórkach wątroby i chroni je przed uszkodzeniem, witamina E o silnym działaniu ochronnym przed uszkodzeniem DNA i błon komórkowych oraz cynk – składnik enzymów wątrobowych. W ostatnim czasie pojawiły się preparaty, które zawierają w swoim składzie dodatkową substancję – sylibinę. Związek ten wykazuje szczególnie pozytywny wpływ na hepatocyty w kompleksie z fosfolipidami. Taki kompleks nie tylko działa osłonowo i regenerująco, ale też ogranicza wnikanie toksycznych substancji do hepatocytów oraz dodatkowo pobudza aktywności i zapobiega apoptozie komórek wątroby.