Na pytania odpowiada lek. wet. Joanna Lenard z kliniki weterynaryjnej w Laskach k. Warszawy (fot. Piotr Suchecki)

Zbliża się noc sylwestrowa, a wraz z nią pokazy fajerwerków niemal przed każdym domem. Psy i koty mają znacznie wyższy zakres słyszalnych częstotliwości niż ludzie, tak więc odgłos wystrzałów może wywołać u nich stres i fobię dźwiękową.

Co to jest fobia dźwiękowa i w jakich sytuacjach może dotyczyć psa i kota?
Fobia dźwiękowa to nadmierna reakcja lękowa na bodźce słuchowe. W przypadku psów i kotów najpowszechniejszymi czynnikami, które wywołują tego rodzaju odpowiedź, są wystrzały fajerwerków, grzmoty oraz hałasy powodowane przez pojazdy, sprzęty AGD i remonty domów. Warto sobie uzmysłowić, że nasze czworonogi mają znacznie wyższy zakres częstotliwości słyszalnych niż ludzie, a ich słuch jest około czterech razy bardziej czuły niż nasz. Trudno się więc dziwić, że problem dotyczy bardzo dużej liczby zwierząt żyjących w naszym otoczeniu.


Zbliża się trudny czas dla naszych podopiecznych, czyli Sylwester. Jakie mogą być ich reakcje na fajerwerki?
Sylwestrowe kanonady stanowią poważny dyskomfort dla wszystkich zwierząt, nie tylko tych cierpiących na fobie dźwiękowe. Lęki te mogą objawiać się na różne sposoby. Najczęściej jest to drżenie, nadmierne dyszenie lub ślinienie, rozszerzenie źrenic, ciągłe wokalizowanie, szczekanie lub miauczenie. Większość psów krąży niespokojnie po domu, podejmuje paniczne próby ucieczki, nie reaguje na komendy właściciela lub całkiem przeciwnie –domaga się uwagi i stale poszukuje kontaktu z opiekunem. Koty częściej szukają samotności i bezpiecznego kąta, w panice chowają się w niedostępnych miejscach. Problem może również objawiać się niekontrolowanym oddawaniem moczu lub kału, a także brakiem apetytu. W niektórych przypadkach nadmierny lęk prowadzi do zachowań obsesyjnych, a także agresji. Nie należy lekceważyć żadnych, nawet tych pozornie mało wyrażonych objawów lęku. W większości przypadków fobie dźwiękowe nasilają się z każdą kolejną ekspozycją a zwierzęta, zaczynają bać się coraz to nowych rodzajów dźwięków.


Jak przygotować psa i kota, aby przeżył możliwie komfortowo ten trudny czas?
Należy dołożyć wszelkich starań, by ograniczyć ekspozycję naszych podopiecznych na czynniki wywołujące fobię lub lęk. Chodzi głównie o dźwięki, ale warto pamiętać też o nieprzyjemnych bodźcach wzrokowych. W związku z tym należy pozamykać szczelnie okna, zasłonić zasłony i zapewnić zwierzęciu bezpieczną kryjówkę. W Sylwestra warto przesunąć ostatni wieczorny spacer z psem na nieco wcześniejszą porę i dopilnować, żeby cały czas był na smyczy. Psy podwórkowe wypada zaprosić na ten wieczór do domu, a koty wychodzące, dla ich własnego bezpieczeństwa, pozostawić w zamkniętym pomieszczeniu. Kluczowe jest również samo zachowanie właściciela. Można w bardzo łatwy i nieświadomy sposób pogłębić lęki psa lub kota nadmiernym pocieszaniem, lub karceniem za złe zachowanie. Najlepszym rozwiązaniem jest ignorowanie niepożądanych zachowań oraz okazywanie spokoju, a nawet radości, które udzielają się naszym pupilom i dodadzą im pewności siebie. Naturalnym sposobem podnoszenia poziomu serotoniny, czyli hormonu regulującego nastrój, jest aktywność fizyczna. Warto zadbać o właściwą dawkę ruchu w tym okresie. Spacery, zabawy i ćwiczenia poprawią samopoczucie naszych czworonogów, a także zmęczą je fizycznie i umysłowo, obniżając tym samym ich reaktywność na głośne dźwięki. W kulminacyjnym momencie można również spróbować włączyć telewizor lub radio, by zamaskować niepokojące hałasy. Nie mogą to być jednak zbyt głośne dźwięki, aby same w sobie nie wywoływały niepokoju.