NASZ EKSPERT
Na pytania odpowiada lek wet. Arkadiusz Olkowski z kliniki weterynaryjnej w Milanówku

Posiadając psa powinniśmy już od wieku szczenięcego zadbać o jego prawidłowy rozwój, gdyż w tym okresie kształtują się struktury kostne i chrzęstne, a ich prawidłowy rozwój ma istotny wpływ na dalsze, komfortowe i szczęśliwe życie naszego podopiecznego. Dzięki wczesnemu wykryciu choroby stawów, możemy znacznie przyspieszyć proces leczenia i uniemożliwić lub znacznie zmniejszyć ryzyko nieodwracalnych zmian w układzie kostnym naszego czworonoga. Ważna jest uważna obserwacja zachowania zwierzaka oraz prawidłowa dieta, wzbogacona o glukozaminę i chondroitynę, składniki podstawowe chrząstek i mazi stawowej.

Jakie problemy ze stawami mogą pojawić się w wieku szczenięcym u psów i jakie są ich przyczyny?
Główną grupę chorób wieku wczesnego stanowią wady rozwojowe takie jak dysplazja stawów łokciowych czy biodrowych. Na skutek nieprawidłowego dopasowania poszczególnych części w stawie, dochodzi do nieprawidłowego jego funkcjonowania, co z czasem doprowadza do zwyrodnienia tego stawu. Bardzo ważne jest wczesne wychwytywanie pierwszych objawów choroby takich, jak sztywność chodu czy niechęć do ruchu. Każda kulawizna powinna być jak najszybciej zgłaszana do lekarza weterynarii. Wczesne wykrywanie wad rozwojowych umożliwia szybkie rozpoczęcie leczenia i zmniejsza ryzyko nieodwracalnych zmian w stawie. Badanie kliniczne w takich przypadkach decyduje o zastosowaniu badań dodatkowych takich jak RTG, USG czy tomografia komputerowa stawów. Coraz szersze stosowanie nowych technik operacyjnych takich jak artroskopia, umożliwia mało inwazyjne leczenie wielu chorób jeszcze przed rozwinięciem pełnego zwyrodnienia stawu. Wiek szczenięcy, jest to również okres większej podatności układu ruchu na urazy. Nawet niewielki uraz potrafi spowodować ciężkie kalectwo w wieku dorosłym, wszystkie niepokojące zdarzenia i objawy powinny być jak najszybciej zgłaszane lekarzowi.

Czy odpowiednia dieta i odpowiednia dawka ruchu mogą mieć wpływ na kondycję stawów?
W wielu przypadkach zarówno nadwaga jak i nieodpowiednie natężenie ruchu sprzyjają nasileniu objawów związanych z osteoatrozą stawów. Należy pamiętać, że wszystkie struktury składające się na narząd ruchu podlegają zmianom na skutek przeciążenia spowodowanego nadwagą lub zbyt intensywnym treningiem. Jednym z przykładów choroby związanej z przeciążeniem układu więzadłowego jest zerwanie więzadła krzyżowego przedniego, które jest najczęstszą chorobą stawu kolanowego u psów. Z drugiej strony zbyt mała dawka ruchu sprzyja zanikom mięśniowym i nadwadze. Należy pamiętać, że główną ochroną dla stawów jest prawidłowo rozwinięty układ mięśniowy. Walka z nadwagą, dbanie o prawidłowy rozwój mięśni poprzez odpowiednie dawkowanie ruchu to podstawowe zadania terapii chorób stawów.

Jakie problemy narządu ruchu mogą pojawić się w starszym wieku psa?
Główne problemy starszego wieku, to choroby zwyrodnieniowe stawów oraz kręgosłupa. W niektórych przypadkach choroba zwyrodnieniowa jest wtórna do wad rozwojowych takich, jak dysplazja stawu łokciowego czy biodrowego. Problemy zaczynają się wówczas już w wieku kilku miesięcy i postępują przez całe życie. Częstym problemem psów dużych ras są niedowłady kończyn miednicznych wynikające z chorób piersiowo-lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa. Rasą szczególnie dotkniętą chorobami kręgosłupa są owczarki niemieckie. Bardzo istotne w leczeniu tego rodzaju schorzeń jest dbanie o dobrą kondycje psa oraz utrzymanie odpowiedniej wagi. W niektórych przypadkach jest to kluczowe dla skuteczności farmakologicznego czy operacyjnego leczenia tych chorób. W ostatnim okresie coraz szerzej stosowane są nowe metody terapii wykorzystujące czynniki przeciw zapalne i wzrostowe uzyskane z surowicy krwi lub komórki macierzyste stosowane miejscowo przy chorobach stawów i kręgosłupa. Chociaż jeszcze brak jednoznacznej oceny skuteczności ich stosowania, stanowią istotną alternatywę dla leków przeciwzapalnych w przypadku osteoatrozy stawów czy np.: zespołu końskiego ogona.

Dlaczego l-karnityna i kwasy Omega 3 mogą mieć wpływ na kondycję narządu ruchu?
Kwasy omega-3 redukują poziom pro-zapalnych mediatorów przez co wspomagają leczenie przeciwzapalne. Są wiec jedną z substancji wspomagających leczenie osteoatrozy stawów. L-karnityna z kolei bierze udział w procesach związanych z metabolizmem tłuszczu na terenie mitochondriów w komórce. Suplementacja L-karnityny u psów otyłych wspomaga redukcję wagi co jest bardzo istotną częścią postępowania w przypadku chorób narządu ruchu, często niedocenianą przez właścicieli.

Jakie znaczenie mają glukozamina i chondroityna i w jakich przypadkach warto stosować taką suplementację?
Glukozamina i chondroityna są to składniki glikozaminoglikanów czyli substancji podstawowych chrząstki stawowej i mazi stawowej. Decydują
o lepkości mazi stawowej oraz działają ochronnie na chrząstkę stawową. Suplementacja glukozaminy i chondroityny odgrywa szczególną rolę
w leczeniu osteoatrozy stawów. Ich działanie chondro-protekcyjne i p/zapalne spowalnia postępowanie choroby zwyrodnieniowej
i pozwala na obniżenie dawek niesteroidowych leków przeciwzapalnych stosowanych w terapii. Od pewnego czasu na rynku dostępne są karmy lecznicze przeznaczone dla ras szybko rosnących, wzbogacane o te właśnie składniki.