NASZ EKSPERT
Na pytania odpowiada lek. wet. Barbara Bylina z przychodni weterynaryjnej w Zamościu Uwaga! Nie leczone stany zapalne uszu mogą powodować silne zwężenie kanału słuchowego, a nawet jego całkowite zamknięcie oraz prowadzić do całkowitej głuchoty.

Choroby oczy, uszu i zębów u zwierząt towarzyszących są zjawiskiem powszechnym. Około 20 % psów i 10 % kotów cierpi na różne dolegliwości związane z narządem słuchu, od łagodnego zapalenia przewodu słuchowego zewnętrznego do ciężkiego zapalenia ucha środkowego. Także choroby oczu u naszych zwierzaków mogą mieć różne podłoże, od problemów spowodowanych nieprawidłową budową oka, przez choroby genetyczne, aż po dolegliwości związane z wiekiem. Jamę ustną naszego podopiecznego należy oglądać przynajmniej raz w tygodniu i sprawdzać, czy nie pojawiły się jakieś wcześniej niezauważalne zmiany jak osad, czy zaczerwienione dziąsła.

Na jakie problemy z oczami i uszami mogą być narażone psy i koty?
Psy i koty niemal w takim samym stopniu jak ich właściciele narażone są na choroby oczu i uszu. W przeciwieństwie jednak do ludzi nie są w stanie same zadbać o właściwą profilaktykę tych jakże wrażliwych miejsc. Choroby oczu u naszych pupili mogą mieć bardzo różnorodne podłoże: mogą być spowodowane nieprawidłową budową anatomiczną oka lub powiek (np. entropium), przekazywane genetycznie (np. dysplazja siatkówki u Golden Retrieverów), efektem doznanych urazów czy też wynikać z wieku zwierzęcia (np. zaćma). Pierwsze objawy, które powinny zaniepokoić właściciela to
mrużenie powiek, pocieranie łapą w okolicy głowy, wypływ z worka spojówkowego. Stany zapalne uszu a dokładniej przewodów słuchowych są bardzo częstą przyczyną konsultacji u lekarza weterynarii.
Wynika to ze specyficznej budowy kanału słuchowego – nie jest on prosty, lecz zagina się pod kątem niemal 90 stopni. Stwarza to doskonałe warunki do rozwoju stanu zapalnego – w uchu panuje wilgoć, ciepło oraz jest ograniczona wentylacja. Niektóre rasy są szczególnie predysponowane do chorób uszu, głównie takie, jak Cocker Spaniele – duże opadające uszy to ograniczona wentylacja, Yorkshire Teriery i West Highland Teriery – ich kanał słuchowy jest silnie zwężony, sprzyja to rozwojowi drobnoustrojów. Najczęściej stany zapalne uszu powodują bakterie, grzyby, pasożyty oraz czasem ciała obce.
W jakich wypadkach lekarz zaleca stosowanie preparatów do przemywania oczu i uszu?
W swojej praktyce weterynaryjnej zalecam stosowanie preparatów do przemywania oczu oraz pielęgnacji uszu po każdym przebytym stanie chorobowym w ich obrębie. Niestety często mają one charakter nawrotny, dlatego też warto chronić nasze czworonogi i profilaktycznie stosować preparaty do tego przeznaczone raz w tygodniu. Produkty do przemywania oczu można stosować po każdym spacerze, aby oczyścić gałkę oczną z brudu oraz kurzu.

Czy gromadzenie się nadmiernej ilości woskowiny w uszach może być groźne? Dlaczego?
Woskowina jest produktem wydzielania gruczołów łojowych. Odgrywa znaczącą rolę w nawilżaniu i oczyszczaniu kanału słuchowego, oraz spełnia rolę ochronną, jednak jej nadmierna ilość może być przyczyną wielu problemów. Nagromadzona w kanale słuchowym wydzielina może niemal zupełnie zatykać kanał słuchowy zmniejszając wentylację, stanowi także świetną pożywkę do namnażania drobnoustrojów. Objawy jakie zauważa właściciel to najczęściej potrząsanie głową, „trzepanie” uszami, bolesność, nieprzyjemny zapach oraz zaczerwienienie, a u kotów opuszczenie małżowin usznych. Warto profilaktycznie stosować płyny do uszu, aby nie dopuścić do takiej sytuacji.

Dlaczego ważne jest dbanie o higienę jamy ustnej u psów i kotów?
Ponad 75% psów i kotów cierpi na choroby zębów oraz dziąseł. W większości przypadków są to choroby związane z niedostateczną higieną jamy ustnej. Wczesne wykrycie choroby w jamie ustnej pozwala na usunięcie problemu we wczesnym stadium i oszczędzenie naszemu pupilowi cierpienia. Bardzo ważne są okresowe kontrole u lekarza weterynarii. Podczas takiej wizyty dokładnie zbada on jamę ustną i postawi rozpoznanie. Na rynku dostępnych jest wiele produktów pomagających dbać o zęby naszych czworonożnych przyjaciół, to naprawdę proste! Wystarczy raz dziennie zastosować pastę czy spray do pielęgnacji jamy ustnej, aby zapobiec wielu bolesnym problemom. Preparaty te są łatwe w stosowaniu, mają zazwyczaj przyjemny dla zwierzaka smak, a zawarte w nich olejki eteryczne neutralizują przykry zapach z pyska. Proszę pamiętać, że pasta dla ludzi jest nieodpowiednia dla zwierząt.

Jakie choroby mogą być wynikiem osadzania się kamienia nazębnego?
Kamień nazębny zbudowany jest głównie z substancji zawartych w ślinie, bakterii i ich produktów przemiany materii, złuszczonych komórek nabłonka, związków wapnia i fosforu oraz resztek jedzenia. Początkowo na zębach odkłada się jedynie miękki nalot, który z łatwością można usunąć (jest to płytka nazębna), powstaje ona na zębach już w 24 godziny po ich umyciu! Z czasem płytka ulega mineralizacji przekształcając się w kamień nazębny, którego osadzanie się jest procesem naturalnym i trwa przez całe życie, jednak u niektórych osobników kamień może odkładać się znacznie szybciej. W początkowym stadium chorób przyzębia mamy do czynienia z zapaleniem dziąseł. Bakterie oraz ich toksyny drażnią i uszkadzają dziąsła – tuż nad zębami pojawia się zaczerwienienie, czasem krwawienie. W kolejnym stadium kamień nazębny wnika głęboko pod dziąsła, gdzie poluzowuje więzadła prowadząc do wypadania zębów. Bakterie zawarte w kamieniu powodują powstawanie ropni zębodołowych, które mogą otwierać się „na zewnątrz” jamy ustnej – często pod okiem. Schorzenia te powodują bardzo silny ból. Trzeba również wiedzieć, że wchłonięte do krwi bakterie mogą powodować zakażenia całego organizmu – nawet sepsę, oraz uszkadzać narządy wewnętrzne.

Jakie zmiany w zachowaniu psa lub kota manifestują problemy z zębami?
W miarę rozwoju chorób przyzębia możemy zaobserwować bolesność przy gryzieniu – będzie się ona objawiać powolnym spożywaniem pokarmów, przerwami w trakcie posiłków. Możemy zauważyć, że zwierze mimo zachowanego apetytu, nie pobiera pokarmu, lub robi to w nietypowy dla siebie sposób – może to być przechylanie głowy na jedną stronę, czy też „rozchlapywanie” jedzenia. Charakterystyczny jest też nieprzyjemny zapach z pyska oraz zwiększone ślinienie.