NASZ EKSPERT
Na pytania 
odpowiada 
lek. wet.
Joanna Karaś-Tęcza
członek Europejskiego Towarzystwa Dermatologów Weterynaryjnych. 
Przyjmuje w klinice weterynaryjnej i gabinecie dermatologicznym dla 
psów i kotów w Warszawie

W poprzednim numerze wspomnieliśmy o preparatach pielęgnacyjnych dla psów i kotów. Ich oferta jest coraz bogatsza, a w związku z tym wybór coraz trudniejszy. Podczas zakupu tego typu specyfiku należy kierować się przede wszystkim składem danego preparatu, a nie wyglądem opakowania czy ceną.

Jakie komponenty preparatów pielęgnacyjnych i leczniczych warto bliżej poznać i jakie są ich właściwości?
Zacznijmy od właściwości leczniczych biosiarki, jednego z najstarszych składników wielu preparatów wspomagających leczenie chorób skóry. Mówi się, że siarka jest tak stara jak Hipokrates 
i rzeczywiście od wieków znane są jej właściwości keratoplastyczne lub keratolityczne (w zależności od stężenia). Te cechy wynikają prawdopodobnie z interakcji pomiędzy siarką, a cysteiną zawartą w keratynocytach. Siarka ma również właściwości przeciwgrzybiczne i przeciwbakteryjne, jest związkiem nietoksycznym, a jej jedynym słabym punktem jest specyficzny zapach. Preparaty z biosiarką są szczególnie wskazane do leczenia chorób skóry przebiegających z łojotokiem suchym.

Co to są keratynocyty i na czym polega działanie keratoplastyczne i keratolityczne?
Keratynocyty stanowią 90% naskórka. Uczestniczą one w procesie rogowacenia skóry. Przemieszczają się do zewnętrznych warstw skóry, gdzie obumierają i złuszczają się w postaci martwego naskórka. Proces ten trwa około 28 dni. Działanie keratoplastyczne, to zmiękczanie naskórka, natomiast działanie keratolityczne polega na usuwaniu, złuszczaniu martwych komórek naskórka, a przez odblokowane pory wypływa na powierzchnię skóry nadmiaru łoju.

Jakie jeszcze składniki stanowią podstawę skutecznej pielęgnacji?
Mleczan etylu – jego działanie jest bardzo podobne do działania nadtlenku benzoilu, ale jest zdecydowanie łagodniejszy i nie ma efektów drażniących. Mleczan etylu ma zdolności do penetracji w obrębie mieszków włosowych oraz gruczołów łojowych. Wykazano, że regularne stosowanie dwa razy w tygodniu preparatów 
z mleczanem etylu w przebiegu ropowicy skóry pozwala na znaczne skrócenie czasu stosowania antybiotykoterapii ogólnej. Jest wskazany również do stosowania jako środek wspomagający nie tylko w przebiegu gronkowcowego zakażenia skóry, ale także w przebiegu zaburzeń łojotokowych, szczególnie, gdy mamy do czynienia 
z łojotokiem tłustym, zaskórnikami czy też odlewami mieszkowymi. Kolejnym bardzo cennym składnikiem preparatów pielęgnacyjnych i leczniczych stosowanych w dermatologii jest kwas salicylowy. W stężeniu 0,1 -2 % wykazuje on działanie keratoplastyczne, przeciwświądowe i bakteriostatyczne. Natomiast w stężeniu wyższym 3-6 % kwas salicylowy działa zmiękczająco na warstwę rogową naskórka. W dermatologii weterynaryjnej są również wykorzystywane związki srebra, cenne ze względu na właściwości antyseptyczne i koagulacyjne. Warto wiedzieć, że srebro w różnych kombinacjach ma zastosowanie jako czynnik stymulujący procesy gojenia. Chitozan z kolei jest składnikiem preparatów, które tworzą naturalne opatrunki stosowane 
w przebiegu procesu gojenia – z jednej strony działa okluzyjnie i ochronnie na uszkodzoną skórę a z drugiej jest czynnikiem naprawczym uszkodzonych tkanek. Jak widać na przykładzie tylko tych 5 składników, często wykorzystywanych w produkcji leków i preparatów pielęgnacyjnych – ich właściwości są bardzo różnorodne 
i mają różne zastosowanie. Dlatego zanim sięgniemy po jakiś preparat pielęgnacyjny dla naszego pupila dobrze się zastanówmy, w jaki sposób wpłynie na jego skórę, zgodnie z zasadą, która mówi, że leczenie nie może być agresywniejsze od choroby, a pielęgnacja powinna być stosowana według indywidualnych potrzeb pacjenta.

Jak dbać o skórę naszego psa i kota w okresie zimowym?
Skóra, to największy organ systemu odpornościowego ssaka. Zimą, w rzadko wietrzonych pomieszczeniach z kaloryferami, przesuszona skóra nie ma charakterystycznej elastyczności 
i prawidłowego szczelnego utkania komórkowego. Jeśli właściciel nie podejmie się odpowiedniej pielęgnacji sierści, to w szybkim czasie trafi ze swoim pupilem do gabinetu weterynaryjnego, 
a leczenie może wymagać antybiotykoterapii. Polecam wielu pacjentom, szczególnie tym z silnie rozwiniętą reakcją nadwrażliwości, zastosowanie preparatu nawilżająco – przeciwświądowego najlepiej w formie sprayu. Wystarczy poświęcić kilka minut dziennie, by sierść naszego psa i kota nabrała zdrowego, lśniącego wyglądu, a skóra odzyskała swoje naturalne właściwości obronne. Raz na kilka tygodni można dodatkowo wykonać kąpiel pielęgnacyjną w szamponie, po ostatnim wieczornym spacerze. Szampony pielęgnacyjne dla zwierząt mają doskonałe właściwości myjące, nawilżające i zmiękczające, a także regenerujące skórę i okrywę włosową. Szamponoterapia to również jedna z coraz częściej stosowanych metod leczenia schorzeń dermatologicznych.

Co decyduje o skutecznym leczeniu skóry naszych czworonogów?
W przypadku chorób skóry terapia może być  dłuższa niż oczekuje właściciel zwierzęcia. Najczęściej popełnianym błędem jest przerwanie leczenia po ustąpieniu objawów klinicznych mimo zaleceń lekarza weterynarii. Zbyt wczesne przerwanie terapii często kończy się nawrotem choroby