NASZ EKSPERT
Na pytania 
odpowiada 
lek. wet.
Joanna Karaś-Tęcza
członek Europejskiego Towarzystwa Dermatologów Weterynaryjnych. 
Przyjmuje w klinice weterynaryjnej i gabinecie dermatologicznym dla 
psów i kotów w Warszawie
Problemy dermatologiczne, z którymi zgłaszają się właściciele czworonogów są bardzo zróżnicowane, ale najczęściej jest to grupa chorób tła alergicznego.

Z jakimi problemami skóry i okrywy włosowej zgłaszają się najczęściej właściciele do gabinetu dermatologicznego ze swoim pupilem?
Najczęściej są to alergie, które dotyczą w równym stopniu zarówno psów, jak i kotów. Wydaje się, 
że podobnie, jak w przypadku ludzi, przyczyną rozwoju alergii u tych gatunków jest ogromny postęp cywilizacyjny i wyższy standard życia zwierząt. Często nie zdajemy sobie sprawy, że „trzymanie pod kloszem” zwierząt tuż po odchowaniu przez matkę, wpływają negatywnie na układ odpornościowy zwierzęcia. Warto wiedzieć że na przykład każde zarobaczenie szczenięcia lub kocięcia jest silną stymulacją układu immunologicznego zwierzaka powodującą wzrost jego odporności na infekcje. Odrobaczanie ma jednak szereg działań pożytecznych m. in. wzrost możliwości odpowiedzi immunologicznej na szczepienie czy zapobieganie możliwości zarażenia zoonozą przez właściciela. Choroby skóry tła alergicznego mogą występować u zwierząt w każdym wieku, jak to ma miejsce na przykład w przypadku alergii pokarmowej czy alergii kontaktowej. Mogą też objawiać się na przykład między 1. a 4. rokiem życia. Klasycznym przykładem takiej choroby jest atopia, czyli atopowe zapalenie skóry. Najczęściej występującą obecnie chorobą skóry tła alergicznego jest u psów atopowe zapalenie skóry, zaś 
u kotów – reakcja nadwrażliwości na alergeny środowiskowe nie będące jednak ani alergenami pchlimi, ani alergenami pokarmowymi. Oczywiście problemy tego typu nie występują u każdego psa i kota, za to ciekawe jest, że w przypadku chorób skóry tła alergicznego można zaobserwować wyraźne predyspozycje rasowe. Prawie 30 ras psów jest silnie predysponowanych do atopowego zapalenia skóry, zaś rasami, u których choroba ta występuje szczególnie często są: teriery, labradory, golden retrivery, shih tzu, buldogi angielskie oraz buldożki francuskie. U kotów rasa odgrywa mniejsze znaczenie, jeżeli chodzi o częstotliwość występowania reakcji nadwrażliwości, choć 
i w przypadku tego gatunku stwierdzono, że 
niektóre rasy częściej wykazują reakcję tego typu (m.in. cornish rex, kot perski czy też europejski krótkowłosy). Kolejnym, coraz częściej występującym problemem dermatologicznym tła alergicznego jest z pewnością alergia pokarmowa – problem występujący u psów i kotów, który może pojawić się w każdym wieku, nawet u zwierząt starszych, które nigdy wcześniej nie miały problemów z nietolerancją określonych rodzajów 
pokarmu. Poza chorobami tła alergicznego, właściciele zwierząt w średnim wieku często skarżą się na występowanie u swoich pupili zmian skórnych, które okazują się być związane z zaburzeniami endokrynologicznymi. Oczywiście u psów 
i kotów występują też choroby skóry, które spotyka się u wszystkich ras obu gatunków i niezależnie od wieku zwierzęcia. Przykłady takich chorób to zapalenia skóry na tle zakażenia bakteryjnego, drożdżakowego lub grzybiczego.

Po czym poznać, że zwierzę ma problem natury dermatologicznej?
Najczęstszym objawem jest świąd. Może on objawiać się w bardzo różny sposób. Powszechnie uważa się, że zwierzę, u którego występuje świąd, drapie się. Jest to często przekonanie błędne, gdyż świąd może objawiać się także nadmiernym 
lizaniem, ocieraniem, ssaniem, a nawet tarzaniem się w trawie. Zwierzęta mogą być podenerwowane, a ich skóra często pokryta jest rumieniem, krostkami czy grudkami.

Jakie objawy kliniczne wskazują na osłabienie kondycji skóry u naszego czworonoga?
Podstawowe objawy kliniczne to matowy lub tłusty włos, przeczosy i wyłysienia, specyficzny zapach skóry zwierzęcia oraz wykwity pierwotne 
i wtórne na skórze. Często długo nieleczona choroba skóry prowadzi do tak zwanego zliszajowacenia skóry. Pod nazwą tą kryje się objaw, w którym skóra, najczęściej w jej częściach nieowłosionych, przybiera barwę szarawą lub ciemną, jest zgrubiała i swoim wyglądem przypomina skórę słonia. 
W przypadku chorób tła alergicznego głównym objawem klinicznym jest świąd i rumień oraz typowe wykwity pierwotne – grudki, krostki.

Co to jest dermatoza i jakie są możliwości jej leczenia?
Dermatoza to pojęcie bardzo ogólne. Oznacza ono tak naprawdę zapalenie skóry, nie precyzuje jednak na jakim tle do niego doszło. Zanim to stwierdzimy, bardzo ważne jest, aby dzięki stosowaniu odpowiednich zabiegów zapewnić zwierzęciu maksymalny komfort poprzez zmniejszenie stopnia zapalenia skóry. Najważniejszym zabiegiem tego typu jest szamponoterapia 
– metoda leczenia chorób skóry, która moim zdaniem jest stale niedoceniana, zarówno przez lekarzy weterynarii, jak i przez właścicieli zwierząt. Prawdopodobną przyczyną tej sytuacji jest to, że z jednej strony lekarz obawia się zaordynować kąpiele w odpowiednim szamponie, z drugiej zaś strony, właściciel często oczekuje od lekarza weterynarii zastosowania bardziej radykalnych kroków, które szybko przyniosłyby poprawę stanu skóry zwierzęcia.

Co przemawia za stosowaniem szamponoterapii?
Przy odpowiednim doborze szamponu, metoda ta w zasadzie nie powoduje występowania skutków ubocznych, a stosowana systematycznie zmniejsza konieczność stosowania leków doustnie lub w zastrzykach. Regularne stosowanie szamponów pozwala na uniknięcie powikłań choroby podstawowej oraz zmniejsza jej nieprzyjemne objawy (głównie świąd). Leczenie nie powinno być agresywniejsze od choroby, dlatego warto poświęcić 30 minut w tygodniu na kąpiel ulubieńca. Właścicielowi taki zabieg pozwoli zaoszczędzić czas spędzony na dodatkowych wizytach u lekarza weterynarii, a jego pupilowi przyniesie ogromną ulgę.