NASZ EKSPERT
Na pytania odpowiada lek. wet. Mateusz Machnica z lecznicy weterynaryjnej w Rzeszowie

Kleszcze są niebezpieczne dla naszych czworonożnych przyjaciół. To pajęczaki należące do roztoczy o pasożytniczym trybie życia. Zazwyczaj przebywają w ściółce i trawie, jednak w poszukiwaniu żywicieli (zwierząt, ludzi) potrafią wspinać się na krzewy. Nie zapominajmy o tym, że parki oraz tereny miejskie porośnięte roślinnością stanowią dla tych ektopasożytów atrakcyjne miejsce bytowania.

Jak wygląda życie kleszcza?
Dorosłe samice, czasami nawet dwukrotnie większe od samców, składają jaja, wewnątrz których rozwijają się larwy. Po kilkunastu dniach larwy opuszczają jaja, przedostają się do miejsc, gdzie mogą napotkać potencjalnego żywiciela i oczekują na „ pierwszy posiłek” – krew. Następnie, po pobraniu pokarmu, odpadają od gospodarza i wędrują do środowiska zewnętrznego, gdzie dochodzi do przeobrażenia w stadium nimfy. Drobna nimfa potrzebuje kolejnego żywiciela, by osiągnąć ostatnie stadium rozwojowe, czyli postać dojrzałą, tak zwane imago.

Przecież krew psa czy kota, to znikoma szansa na pożywienie dla kolonii kleszczy.
Tak to prawda. Zwierzęta łowne (dziki, jelenie, sarny), to gatunki przebywające cały czas w środowisku bytowania kleszczy i właśnie one zapewniają tym pasożytom możliwość ciągłego rozwoju. Jednak, są to dosyć wytrzymałe pasożyty – potrafią przetrwać bez jedzenia nawet do kilku lat. W miastach głównymi żywicielami kleszczy są psy i koty, dlatego można odnieść wrażenie, że te pajęczaki „lubują się” w kąsaniu naszych pupili.

Czy wszystkie kleszcze są groźne?
Potencjalnie tak – przenoszą szereg czynników chorobotwórczych. Są to wirusy, bakterie oraz pierwotniaki wywołujące wiele chorób groźnych dla ludzi i zwierząt. Ponadto samo ukąszenie kleszcza może wywołać silne reakcje organizmu, począwszy od zaczerwienienia i opuchlizny
w miejscu ukąszenia, aż do wstrząsu anafilaktycznego włącznie.

Jest ich coraz więcej, dlaczego?
Nie mają one naturalnego wroga w środowisku, a ostatnio znacznie zwiększyła się liczba niektórych dzikich zwierząt – głównych żywicieli tych pajęczaków. Ocieplający się klimat i łagodne zimy sprawiają, że kleszcze mają doskonałe warunki do rozwoju.

Jak zabezpieczać psa i kota?
Prawidłową profilaktykę ektopasożytniczą warto stosować przez cały rok. Działania zapobiegawcze należy rozpocząć już zimą, jeśli wystąpią dodatnie temperatury. Producenci proponują nam wiele różnych środków. Najczęściej stosowane są krople typu spot-on, preparaty w formie spray’u, zasypek oraz obroże.

Jak działają krople typu spot-on?
Po podaniu preparatu substancja czynna zawarta w kroplach przenika do warstwy lipidowej skóry i do gruczołów łojowych, skąd jest uwalniana na powierzchnię naskórka. W ten sposób powstaje coś w rodzaju płaszcza ochronnego. Minimum 2-3 dni przed podaniem i po podaniu preparatu zwierząt nie należy kąpać, ponieważ podczas kąpieli zmywany jest tzw. „film skórny”, czyli otoczka lipidowa, wraz z którą podany środek ma możliwość prawidłowego rozprzestrzenienia się po powierzchni naskórka. Substancje zawarte w kroplach nie wchłaniają się do krwioobiegu.

Jak często i w jaki sposób dawkować preparat przeciw kleszczom?
Działanie ochronne środków typu spot-on utrzymuje się zwykle do 4 tygodni. Określona dawka każdego preparatu jest dobrana do wagi naszego pupila. Właściwa częstotliwość stosowania, jak
i rygorystyczne przestrzeganie zalecanych dawek, to klucz do zwycięstwa w walce z kleszczami. W myśl zasady „od przybytku głowa nie boli” lepiej zastosować większą ilość środka, niż liczyć,
że jeden kilogram masy ciała czworonoga, wykraczający poza określoną przez producenta dawkę, nie ma znaczenia – otóż ma. Podobnie jest w przypadku szybko rosnących szczeniąt ras dużych
– w krótkim czasie znacznie zwiększają swoją wagę i powierzchnię skóry, którą wypadałoby ochronić (czyli krople stosować częściej).

Czy podczas nakraplania trzeba być szczególnie ostrożnym?
Tak, należy unikać kontaktu preparatu ze skórą oraz błonami śluzowymi. Podczas aplikacji używamy gumowych rękawiczek. Krople podaje się na skórę wzdłuż linii kręgosłupa między łopatki tak, aby pupil nie mógł ich zlizać.

Jak usunąć kleszcza ze skóry czworonoga?
Najlepiej złapać kleszcza bezpośrednio przy skórze za pomocą pęsety lub kleszczołapek, wykręcić go i odkazić miejsce ukąszenia. Profesjonalnie wykona to lekarz weterynarii.